Winning van steen, zand en klei

NACE-BEL 2008-code 081 gaat over het winnen van steen, zand en klei. Het draait om het uit de bodem halen van natuurlijke grondstoffen die later als basismateriaal kunnen dienen voor bouw, infrastructuur of andere verwerkende toepassingen. Denk hierbij aan materialen die in de grond of in een groeve worden gewonnen, niet aan het verder bewerken ervan tot eindproducten.

De code hoort binnen de bredere sector van de winning van delfstoffen. Dat geeft de context: het gaat hier om het ontginnen van natuurlijke materialen, en niet om handel, transport of verwerking tot afgewerkte producten. De activiteit blijft dus gericht op de fysieke winning zelf.

Wat voor soort materialen zijn dit?

Bij steen gaat het om vaste gesteenten die in blokken, platen of gebroken stukken uit een groeve kunnen komen. Bij zand en grind denk je aan losse minerale korrels en steentjes die uit zand- of grindlagen worden gehaald. Klei is een fijn materiaal dat vaak plastisch is wanneer het vochtig is en veel gebruikt wordt als basis voor bakstenen, dakpannen of aardewerk. Kaolien is een bijzonder soort witte klei die vooral als grondstof in industriële toepassingen voorkomt.

Hoe ziet deze activiteit er in de praktijk uit?

In de praktijk kan dit betekenen dat een groeve steenblokken uit de ondergrond haalt, of dat een terrein wordt afgegraven om zand of klei vrij te maken. Soms wordt het materiaal eerst losgemaakt, daarna verzameld en in grove vorm afgevoerd. Het gaat dus om de fase waarin de natuurlijke bodemstof daadwerkelijk wordt gewonnen.

Voorbeelden van activiteiten die logisch bij deze code passen zijn het ontginnen van een steengroeve, het winnen van ophoogzand uit een zandwinning, of het afgraven van klei uit een kleiwinningsput. Ook het winnen van grind uit een rivierafzetting of een grindlaag past in dezelfde logica. Dit zijn voorbeelden, geen uitputtende opsomming.

Onderverdeling binnen deze code

De code is in de bron opgesplitst in twee directe onderverdelingen. Enerzijds is er de winning van bouw- en siersteen, kalksteen, gips, krijt en leisteen. Dat zijn gesteenten en minerale materialen die in hun natuurlijke vorm worden gewonnen. Anderzijds is er de winning van grind, zand, klei en kaolien, dus meer losse of fijnkorrelige grondstoffen.

Die onderverdeling laat zien dat 081 zowel zware gesteenten als losse sedimenten omvat. Een steengroeve en een zandwinning vallen dus onder dezelfde hoofdcategorie, maar zijn intern verschillend doordat het ene om massief gesteente gaat en het andere om losse minerale lagen of afzettingen.

Wat deze code niet probeert te beschrijven

De nadruk ligt op de winning zelf. Het bewerken van stenen, het wassen of zeven van zand, of het vervaardigen van producten uit deze grondstoffen hoort niet automatisch bij de code op basis van de brongegevens. Ook groothandel of detailhandel zijn iets anders dan de winning van de grondstof zelf. De activiteit blijft dus gericht op het uit de natuur halen van steen, zand of klei.

De gebruikte editie

Deze bedrijfskoppelingen volgen NACE-BEL 2008. De indeling van 2025 is een andere editie en wordt niet automatisch uit deze gegevens afgeleid. Voor uitleg over de classificatie kunt u de NACE-BEL 2008-referentie van Statbel raadplegen.

Verwante codes

• 08 — Overige winning van delfstoffen
• 0811 — Winning van bouw- en siersteen, kalksteen, gips, krijt en leisteen
• 0812 — Winning van grind, zand, klei en kaolien

Andere codes zoeken of bladeren per categorie, provincie of gemeente.