Winning van zand

Wat betekent winning van zand?

Bij winning van zand draait het om het ontginnen van zand uit de natuurlijke ondergrond of uit zandvoerende afzettingen. Denk aan het losmaken, opzuigen, uitgraven of anderszins bovengronds halen van zand dat daarna verder gebruikt kan worden. Het gaat dus om de activiteit van zand winnen zelf, niet om het verwerken tot eindproducten of het verkopen van zand als handelswaar.

Hoe ziet die activiteit er in de praktijk uit?

Zand kan op verschillende manieren worden gewonnen. Soms gebeurt dat in een zandgroeve of ontgrondingsput, waar lagen zand worden afgegraven met graafmachines. Elders wordt zand uit een rivierbodem of uit een waterplas gehaald met zuiginstallaties of baggermaterieel. Ook kan zand worden losgemaakt uit een afzetting die onder andere grondlagen ligt en daarna worden afgevoerd voor verder gebruik.

Concreet gaat het vaak om zand dat geschikt is als grondstof voor beton, metselwerk, ophoging van terreinen, aanleg van wegen of andere bouwkundige toepassingen. Als voorbeeld: een onderneming die in een groeve zandlagen afgraaft en het gewonnen materiaal in hopen klaarzet voor transport, voert deze activiteit uit. Ook het opzuigen van zand uit een waterbodem om de bodem laag voor laag te ontginnen, past hier als voorbeeld bij.

Wat valt onder het kernidee van deze code?

• het ontginnen of ophalen van zand uit een natuurlijke afzetting
• het vrijmaken van zand dat daarna kan worden afgevoerd
• het winnen via afgraven, uitbaggeren of opzuigen

De nadruk ligt dus op de primaire winning van zand. Het gaat om de fase waarin zand uit de bodem of uit een afzetting wordt gehaald. Latere stappen, zoals wassen, zeven, mengen of verpakken, horen niet vanzelfsprekend bij deze activiteit zelf; dat zijn andere bewerkingen die los van de winning kunnen plaatsvinden.

Waarom staat deze code in een bredere groep?

Deze activiteit maakt deel uit van een bredere context van delfstoffenwinning. De bovenliggende niveaus verwijzen naar de winning van steen, zand en klei, en nog ruimer naar overige winning van delfstoffen. Dat helpt om te begrijpen dat zandwinning een vorm van grondstofontginning is: het materiaal zit in de natuur en wordt daaruit gehaald voordat het verder kan worden gebruikt.

De context zegt ook iets over de afbakening. Zandwinning is iets anders dan bijvoorbeeld algemene handel in zand of het verwerken van zand tot bouwmateriaal. De code beschrijft het winnen van het materiaal zelf, niet de volledige keten eromheen.

Herkenbare voorbeelden

Voorbeelden van deze activiteit zijn een zandgroeve waar laag na laag zand wordt vrijgemaakt, een baggerschip dat zand uit een waterbodem haalt, of een ontgraving waarbij zandige lagen worden afgegraven voor verder transport. Het gaat telkens om het moment waarop het zand uit de natuurlijke omgeving wordt gewonnen.

Kort samengevat: winning van zand is het ontginnen van zand als delfstof. Het is een basisactiviteit aan het begin van de keten, waarbij zand uit de ondergrond of uit een bodem wordt gehaald om daarna in allerlei toepassingen te kunnen dienen.

De gebruikte editie

Deze bedrijfskoppelingen volgen NACE-BEL 2008. De indeling van 2025 is een andere editie en wordt niet automatisch uit deze gegevens afgeleid. Voor uitleg over de classificatie kunt u de NACE-BEL 2008-referentie van Statbel raadplegen.

Verwante codes

• 0812 — Winning van grind, zand, klei en kaolien

Andere codes zoeken of bladeren per categorie, provincie of gemeente.