Geldscheppende financiële instellingen

Wat valt onder geldscheppende financiële instellingen?

NACE-BEL 2008-code 641 gaat over geldscheppende financiële instellingen: organisaties die een centrale rol spelen in het financiële stelsel doordat ze geld en direct opvraagbare of vergelijkbare tegoeden creëren en beheren. In gewone taal gaat het om instellingen die niet alleen geld in omloop brengen of ontvangen, maar ook via deposito’s, rekeningen en kredietverlening een belangrijke rol spelen in hoe geld in de economie ontstaat en circuleert. Deze code staat binnen de bredere groep financiële dienstverlening, exclusief verzekeringen en pensioenfondsen, en binnen de sectie financiële activiteiten en verzekeringen.

De kern van de activiteit

Het onderscheidende kenmerk van deze activiteit is dat de instelling meewerkt aan het scheppen van geldachtige middelen. Denk bijvoorbeeld aan het aannemen van deposito’s die meteen beschikbaar zijn voor betalingen, het beheren van betaalrekeningen of het verstrekken van kredieten waardoor nieuw giraal geld in het systeem ontstaat. Het gaat dus niet om elke financiële tussenpersoon, maar om instellingen waarvan de balans en de dagelijkse werking rechtstreeks samenhangen met geldschepping.

Voorbeelden van soorten instellingen

• Centrale banken: dit zijn de instellingen die het monetaire beleid ondersteunen en een sleutelrol spelen in het uitgeven van bankbiljetten, het beheren van reserveverhoudingen en het functioneren van het betalingssysteem. Zij zitten in de directe onderverdeling 6411.
• Overige geldscheppende financiële instellingen: dit zijn bijvoorbeeld commerciële banken of andere instellingen die deposito’s aantrekken en kredieten verstrekken. Zij vallen in de directe onderverdeling 6419.

Hoe je dit in de praktijk kunt voorstellen

Stel je een bank voor waar klanten een zichtrekening hebben, geld ontvangen, betalen met een kaart en een lening afsluiten voor een auto of woning. Door zulke activiteiten houdt de instelling niet alleen geld vast, maar verandert ze ook de omvang en samenstelling van geld in omloop. Bij een centrale bank zie je dat op een hoger niveau terug, bijvoorbeeld in het uitgeven van bankbiljetten of het sturen van de voorwaarden waarbinnen banken onderling en met de centrale bank afrekenen. Dat zijn typische voorbeelden van de werking van geldscheppende instellingen.

Wat deze code niet beschrijft

Deze code is breder dan alleen het loketwerk van een bankkantoor, maar ook specifieker dan algemene financiële dienstverlening. Activiteiten zoals verzekeringen, pensioenfondsen of financiële advisering zonder geldscheppende functie horen hier niet onder. Ook andere financiële diensten binnen dezelfde sector vallen niet automatisch in deze code: de nadruk ligt echt op instellingen die geld scheppen of direct met het geldstelsel verbonden zijn.

Samengevat: code 641 gaat over de instellingen die het geldverkeer en de geldschepping in een economie mogelijk maken, met als hoofdvormen de centrale bank en andere geldscheppende banken of vergelijkbare instellingen.

De gebruikte editie

Deze bedrijfskoppelingen volgen NACE-BEL 2008. De indeling van 2025 is een andere editie en wordt niet automatisch uit deze gegevens afgeleid. Voor uitleg over de classificatie kunt u de NACE-BEL 2008-referentie van Statbel raadplegen.

Verwante codes

• 64 — Financiële dienstverlening, exclusief verzekeringen en pensioenfondsen
• 6411 — Centrale banken
• 6419 — Overige geldscheppende financiële instellingen

Andere codes zoeken of bladeren per categorie, provincie of gemeente.